Donanım Haber

Uygulama ile Aç
Kayıt

Yarbay
19 Nisan 2011
Tarihinde Katıldı
Takip Ettikleri
28 üye
Görüntülenme (?)
39 (Bu ay: 0)
Gönderiler Hakkında
10 yıl
FPR / SG Gözlük Hakkında Kapsamlı Bir İnceleme ve Testler
Merhabalar,

Aşağıdaki kapsamlı yazı forumdan bana ulaşan ve bu çevirinin forumda yayınlanmasını isteyen bir arkadaşın çevirisidir. Foruma benim koymamı rica etti kendisi, bu yüzden bu başlığı açıyorum. Çevirinin tümünü kontrol etmedim, genel bir göz gezdirdim yanlış birşey çarpmadı gözüme. Gayet güzel bir metni çevirmiş kendisi, teşekkürler ona gitsin.

Yazının orjinal metni şu adrestedir; http://www.displaymate.com/3D_TV_ShootOut_1.htm

Neden kendisinin başlık açmadığına gelirsek bana nedenlerini yazmıştı, buraya kopyalıyorum;

"1. testi yapılan markalara ait hiçbir ürüne sahip değilim, hiçbirinin bayisinde, satışının yapıldığı yerlerde, servislerinde çalışmadım.
2. amacım öneride bulunmak değildir, bu markalarla herhangi bir gönül bağım, sempatim yok.
3. ilgimin sebebi herkes kadar paramı doğru teknolojiye yatırdığımdan emin olmak. samsungun teknolojisini 3. kez
değiştireceğini okudum. (önce IR gözlük, sonra Bluetooth, şimdi de RealD ortaklığı) onlar her değiştirdiğinde Tv alamayacağıma göre hangi teknolojinin uzun ömürlü olacağını anlamaya çalışıyorum
4. 3d tv sahibi değilim, 52 inç normal philips tvm var ve yakın zamanda 3d almam mümkün değil
5. amacım zaten seçimini yapmış insanlara doğru ya da yanlış tercih yaptıklarını söylemek değil
6. yazıyı okuyup "ben demiştim zaten" ya da "olur mu canım" diyecek marka fanlarıyla ya da tercümemin yanlış olduğunu, şurayı şöyle çevirseydim daha iyi olacağını söyleyecek ingilizce uzman/fanlarıyla uğraşmak istemediğimden email ve kimlik bilgimin payaşılmamasını rica ediyorum.
7. yazıdaki "(yazar dahil)" gibi ifadeler benim değil Dr. Soneira nındır. Kendi notlarımı ÇEVİRENİN NOTU şeklinde belirttim. altı çizili bölümlerin tercihi benim değil yazarındır. bilimsel çalışma yayın formatı gereği tekrar edilmiş yada uzun açıklamalar içeren bazı bölümleri tercüme etmeyerek yazıdan çıkardım. bunlar yazının genelini etkilemeyecek ve toplam uzunluğu 2 sayfayı geçmeyecek kadardır."

-----------------------------------




3D Görüş ve 3D TV Teknolojisine Genel Bakış

3D görüşün arkasında yatan temel aynı zamanda hem basit hem de çok karmaşıktır. Çok basittir çünkü sağ ve sol gözün konumları nedeniyle farklı görüntüler görmesini temel alır. Nesne ne kadar yakınsa sağ ve sol göz görüntülerinin perspektif farkı da o kadar büyük olur. Uzak nesnelerin her iki göz için görüntüleri ve perspektifi neredeyse aynıdır. Sağ ve sol gözün perspektif farkına Parallax denir. Ama bundan sonra olanlar inanılmazdır – beyin sağ ve sol göz resimlerini 3D Resim Birleştirme denilen inanılmaz derecede karmaşık bir işlemden geçirerek resimdeki herşeyin derinlik bilgisini içeren tek bir görüntüye dönüştürür – derinlik algımız bizim gerçek altıncı hissimizdir.

Bu yüzden aslında 3D içerik üretmek oldukça kolaydır – sağ ve sol göze doğru derecede farklılaştırılmış iki resim gösterirseniz beyin otomatik olarak 3D görüntü üretir. Bunu yapmanın en doğrudan yolu yatay olarak birbirinden hafifçe uzak yerleştirilmiş iki birbirinin aynı kamera kullanmaktır. Bu şekilde olmalıdır çünkü çoğu zaman başlarımızı gözlerimiz yatay olarak aynı hizada ve yatay parallaxa uygun görsel içeriği bekler pozisyonda tutarız. Ancak gözlerimiz ve beynimiz gerçek dünyada doğal olarak bulunan 3D resimleri işlemeye uygun olarak tasarlandığından 3D içerik üretilirken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bu özellikle bilgisayarda oluşturulmuş yapay 3D içerik için geçerlidir ama 3D kamera kullanılarak oluşturulmuş 3D içerik için de doğrudur. Doğal olmayan 3D içerik, özellikle abartılmış 3D efektler veya resimdeki hatalı görsel ipuçları, beyinden işlemesi için yaratılmadığı doğal olmayan 3D resimleri işlemesi istendiğinden göz yorgunluğu ve başağrısına neden olabilir. Makalenin sonunda TV izleme konforunu artıracak ve göz yorgunluğunu azaltacak birkaç önerimiz olacak.

3D TV Teknolojisi
Standart 2D TV ler saniyede 60 kez yenilenen tek bir resim gösterirler (Hz). 3D TV lerin aynı Hz değerinde iki farklı göz için iki farklı resim göstermesi gerekir. Bu katlama hem ekran hem de diğer elektronik bileşenler için bazı zorluklar getirir. Şu anda tüketici pazarı için iki farklı yaklaşım vardır. Aktif gözlüklü TV ler saniyede 120 resim üretir ve her iki göze ulaşması gereken iki farklı resmi doğru gözün görmesi için diğer gözü kapatır – bu yüzden her göz saniyede 60 resim görür. FPR Pasif Gözlüklü TV ler ekrandaki 2 satırdan birini farklı polarize eden mikropolarizer kullanır. Pasif gözlükler her göze doğru polarize edilmiş resmin ulaşmasını sağlayan optik filtrelerdir. Her iki teknolojinin aşağıda detaylı olarak inceleyeceğimiz kendi zorlukları vardır.

Bir çok insan TV nin 3D performansı ve kalitesinin gerçek göstergesinin fazla miktarda 3D etkisi üretebilme yeteneği olduğunu düşündüğü halde gerçek bunun tam tersidir. Sağ ve sol resimler arasındaki farkın az ve belirsiz olduğu durumlarda doğru 3D etkiyi oluşturabilmek bütün 3D teknolojileri için teknik olarak başarılması en zor durumdur. Bu, aynı zamanda gerçek dünyanın 3D etkisi, küçük görsel ipuçları ve farklılara dayalı olduğundan gerçekçi bir 3D etkisi oluşturabilmek için gereklidir. Aşağıda bunu daha detaylı olarak ele alacağız.




3D TV Modelleri ve Test
Bu çalışmanın amacı LCD TV lerdeki 3D teknolojisini bağımsız, objektif ve bilimsel olarak değerlendirmektir. Bu yüzden dört üst-kategori yeni model 3D LCD HDTV yi test ettik – Samsung ve Sony nin aktif gözlüklü birer modeli, LG ve Vizio nun FPR Pasif gözlüklü birer modeli, liste aşağıdadır. 3D Plazma Tv leri test etmedik, ancak hepsi aktif gözlükler kullandığından ve 3D oluşturma teknikleri LCD lerle aynı olduğundan titreşim, rahatlık, kullanışlılık ve maliyet konularındaki sonuçlarımız onlar için de geçerlidir. Bütün testler, deneyler ve analizler yazar tarafından DisplayMate Technologies laboratuvarlarında yapılmıştır.

Test
Dört TV detaylı görsel karşılaştırma ve ölçümler için yan yana yerleştirildi – bkz. Resim 1. Hepsi aynı anda 1920x1080x24p görüntü sağlamak üzere Kramer Electronics 3D HDMI Dağıtıcı kullanılarak 3D Blu-ray oynatıcıya ve test amaçlı görüntü fotoğraf ve programlarımızı yüklediğimiz NVIDIA 3D ekran kartlı ve NVIDIA 3DTV Play yazılımı yüklü bir pc ye bağlandı.

Karşılaştırılabilir bir performans elde etmek amacıyla 46-47 inç son model üst-kategori TV ler dikkatli bir şekilde seçildi ve satılcılardan yeni olarak temin edildi. Üçü LED Arka aydıtlatmalı 240 Hz ve yakın fiyatlardalar. Dördüncü TV CCFL Floresan Arka aydıtlatmalı 120 Hz ve daha ucuzdu ki fiyatı gözönüne alındığında etkileyici bir performans sergiledi.

3D TV Modelleri
Samsung UN46D7000L $1900 – Aktif Gözlük dahil değil – 2 ilave gözlük $250.
LED Arka aydınlatma 240 Hz.
Toplam fiyat $2150.

Sony KDL-46HX729 $1650 – Aktif Gözlük dahil değil – 2 ilave gözlük $140.
LED Arka aydınlatma 240 Hz.
Toplam $1930.

LG 47LW6500 $1710 – 4 FPR Pasif gözlük dahil.
LED Arka aydınlatma 240 Hz.
İlave 2 gözlük $25. Numaralı gözlük için klipsli pasif gözlük $20.
Gözlükler Vizio pasif gözlüklerle ve 3D sineme salonu gözlükleriyle değiştirilebilir.
Toplam $1710.

Vizio E3D470VX $898 – 2 pasif gözlük dahil.
CCFL Floresan arka aydınlatma 120 Hz.
İlave pasif gözlük $26.
Gözlükler Lg pasif gözlüklerle ya da 3D sinema gözlükleri ile değiştirilebilir.
Toplam $943.

Kalibrasyon
Normal olarak TV leri ideal resim kalitesi için test öncesi kalibre ederiz. Ama bu makale sadece 3D görüntüleme ile ilgili olduğundan ayarlamalarımızı sonuçlarımızı etkileyebilecek ayarlarla sınırlı tuttuk. Bütün TV ler “Standard” resim moduna ayarlandı. Bütün TV lerde ekrandaki görüntüyü geliştirmek üzere geliştirilmiş ve sonuçlarımızı etkileyebilecek gelişmiş resim işleme yazılımları olduğundan Dinamik Kontrast gibi özelliklerin tamamını kapattık. TV lerin çoğu parlaklığı arttırmak amacıyla aslında resim detaylarını azaltan yüksek kontrast değerlerine ayarlandığından tümünü DisplayMate Multimedia Edition kalibrasyon yazılımı ve Spears & Munsil Blu-ray kalibrasyon diski kullanarak dijital yoğunluk seviyesini 250 seviyesine çıkaracak şekilde kalibre ettik. Sonuçta TV lerin zirve parlaklık seviyeleri azaltılmış oldu ancak biz parlaklık yerine resim detaylarıyla daha ilgiliydik.

3D Gözlüklere Genel Bakış
3D teknolojisinin önündeki en büyük engellerden biri istenen 3D içeriği izlemek için özel gözlükler gerekmesi oldu. Çünkü 3D etkisinin oluşturulabilmesi için sağ ve sol gözlerin farklı resimler görmesi gerekir. 3D görüntüleri gözlüksüz gösterebilen ekranlar olmasına rağmen bunlar tek bir noktadan ya da belirli izleme pozisyonlarında etkili olabildiğinden evde ya da sinemada 3D görüntü için gözlük zorunluluğunun tüketici ürünlerinde daha yıllarca değişmesi zor görünüyor. Yeni 3D teknolojileri eskilerine kıyasla büyük bir ilerleme getiriyor. Anaglyph 3D gözlükler sağ ve sol gözlerin göreceği resimleri ayırmak için rekli camlar kullanıyor ve her iki gözün görmesi gereken resimleri tamamen ayırmakta yetersiz kaldıklarından Crosstalk denen soruna sebep oluyorlar ve oluşturdukları 3D etkisi ortalama kalıyor.

Yeni 3D teknolojileri de hala aynı sorularla karşı karşıya: İyi renk ve 3D görüntü verebiliyorlar mı? Gözlükler hafif mi, takması ve çıkarması kolay mı? Taktığınızı unutturacak kadar rahatlar mı? Aile ve arkadaşlarla TV izlemenin sosyal yönüyle çelişirler mi? Güzel mi yoksa çok mu çirkinler? Gözünüzdeyken evde dolaşmak mümkün mü? Numaralı gözlüklerle kullanılabilir mi? Ne kadar pahalılar? Resim kalitesini azaltıyorlar mı?




Aktif Gözlükler
Aktif gözlükler hem LCD lerde hem de Plazma TV lerde kullanılıyor ve bağımsız LCD ekranlar, TV ile senkronizasyon amacıyla infrared ya da radyo alıcısı, pil, şarj ve işletme devreleri gibi ciddi miktarda elektronik içeriyorlar. Bu yüzden pahalılar. Dikkat edilmesi gereken bir nokta da her markanın gözlüklerinin kendine özel özellikler taşıması. Bu yüzden o markanın aktif gözlüklerini almanız ya da gözlükleri 3. parti üreticilerden alıyorsanız uyumlu olmalarına dikkat etmeniz gerekiyor.

Samsung ve Sony nin aktif gözlüklerini 3D görüntüleme ve optik performans yönünden daha sonra inceleyeceğiz ama burada bazı özelliklerini değerlendireceğiz:

Samsung’un 2011 Aktif gözlükleri oldukça etkileyici: oldukça hafifler (40 gram) ve elektronik parçaları ve pilleri kulakların üzerinde kalan sapların içinde. Daha pahalı ($150) 3700CR modeli oldukça güzel görünüyor ve numaralı gözlüklerin birçoğuyla kullanması kolay. 2011 modellerinin tümü belirli bir TV ile eşleşmek üzere Bluetooth alıcısına sahip ve birbirine yakın 3D TV ler birbirlerini etkilemeden çalışabiliyor. Bluetoothla iletişim önceki nesil infrared ile iletişimden daha güvenilir çünkü infrared kaynağıyla gözlüğün bağlantısı kesilebiliyordu. Ek olarak gözlüklerde alıp taktığınızda otomatik olarak açılmasını sağlamak amacıyla hareket sensörü var ve kullanışsız usb den şarj yerine kablosuz şarj standı almak mümkün. Hareket ya da bluetooth sinyali tespit edilmezse bir kaç dakikada otomatik olarak kapanıyor. Bir kaç kez izleme esnasında baş fazla hareketsiz kaldığında kendiliğinde kapandı ve izleyicilere başlarını düzenli olarak hareket ettirmelerini hatırlatmamız gerekti. Tek şarjla 40 saat izleme vaad ediliyor. Mevcut modeller $50 ile $150 arasında satılıyor.

Sony’ nin 2011 Aktif gözlükleri Samsung modelleri ile karşılaştırıldığında büyük bir hayalkırıklığı. Büyük yüzme gözlüklerine benziyorlar, kaba ve ağırlar (65 gram) ve kullanılan sert plastik malzeme nedeniyle oldukça rahatsızlar. Numaralı gözlük üzerine takılabiliyorlar ama bu durumda daha da rahatsız ediyorlar. İnfrared alıcı ile çalışıyorlar ve sinyal engellendiğinde senkronizasyonu kaybediyorlar. Açma düğmesiyle açılıyor, usb den şarj oluyor ama TV kapalıyken şarj olmuyor. 30 saat izleme süresi vaad ediyor. Fiyatları $70.

Aktif Gözlüklerin camları tamamen düz LCD lerden oluştuğu ve ışık geçirgenlikleri açıkken düşük olduğu için arkadaki ya da yukarıdaki oda aydınlatmasını doğrudan izleyicinin gözüne yansıtıyorlar. Bu etkiyi azaltmak için bazı gözlüklerde cam kenarlarına gölgelikler konulmuş, bazılarında ise açılır kapanır gölgelikler eklenmiş. Samsung 3700CR de bu daha fazla çünkü tamamen açık bir model. En iyi çözüm seyircinin arkasında ya da üzerinde bulunan tüm ışıkların kapatılması.

Samsung ve Sony Aktif gözlüklerin çalışma şekilleri benziyor. Her iki model de 120 Hz. frekans ile sağ-sol göz değiştiriyor. Hatta iki TV de aynı görüntüyü gösterdiğinden iki TV yi de o anda gözünüzde olan gözlükle seyretmek mümkün – ilginç (ya da rahatsız edici) bir farkla – faz uyumsuzluğunun bir sonucu olarak, sağ ve sol resimler düzenli olarak yer değiştiriyor. Bu olduğunda derinlik algısı da tersine dönüyor ve öndeki nesneler arkada, arkadaki nesneler önde görünüyor.

FPR Pasif Gözlükler
FPR Pasif gözlüklerin tamamı dairesel polarize edilmiş filtrelerle çalışıyor, hepsi çok hafif (18 gram), çok rahat, ve oldukça ucuzlar. Hafif karartılmış gözlükler gibi görünüyorlar. Ev içinde dolaşırken çıkarılmaları gerekmiyor – etraftaki herşey normal görünüyor. Gözünüzde olduğunu kolayca unutuyorsunuz ve aktif gözlüklerde olduğu gibi sosyal iletişiminizi etkilemiyorlar. Bazı modeller düz camlar kullanırken bazılarında kavisli cam kullanılmış.

Test ettiğimiz PFR pasif gözlüklerin 3D görüntüleme ve optik performansları birbirine çok yakındı. Aslında bütün farkları rahatlık, fiyat ve görünüm gibi kişisel farklardı.

3D TV de ya da sinemada 3D film seyretmeyi 3D gözlükleri numaralı gözlüklerle kullandığında rahat olmadığı için sevmeyen bir çok insan var. Onların şansına PFR pasif gözlüklerin klipsli modelleri mevcut ve numaralı gözlüklerle gayet uyumlu çalışıyorlar.

LG nin Pasif gözlükleri çifti $25 a satılıyor. Klipsli olan $20. Vizio'nun iki pasif gözlük modeli var. Basic ve Premium Theater Gözlük. Premium Gözlük $26 a satılıyor.

FPR Pasif gözlükler 3D sineme gözlükleriyle de uyumlu. Sinema çıkışında alıp evde kullanabileceğiniz gibi biz mevcut gözlükleri sinema solonuna götürüp orada denedik ve sinemanın gözlüklerinden daha iyi sonuç aldık. Özellikle numaralı gözlükler için olan klipsli model ve kadınlar arasında oldukça popüler olan çerçevesiz Mikli tasarımı gözlükler bunun için çok uygun.

Parlaklık Ölçümleri
3D TV ler geleneksel içerik için 2D TV olarak da gayet iyi sonuçlar verdi. Hatta, daha iyi ekranları ve elektronik sistemleri olduğundan 2D resim kalitesi konusunda 3D TV ler normal TV lerden daha iyi sonuçlar verdiler.

Test ettiğimiz bütün 3D TV ler 2D resim üretirken oldukça parlaktılar. Ölçtüğümüz 2D zirve parlaklık değerleri Tablo 1 dedir.

Fakat TV ler 3D görüntü üretirken 2D de olduğundan daha az parlaklık üretebiliyorlar:

Aktif Gözlük: Aktif gözlüklü TV ler için parlaklık azalmasının iki sebebi var: ilki, TV 240 Hz. de çalışırken 4 alt-resimden oluşan bir döngüyü tekrarlıyor: sol göz resmi, siyah resim, sağ göz resmi, siyah resim. Siyah resimler sağ ve sol göz resimlerinin ait olmadıkları göz tarafından görülmesi sonucu oluşan ve Crosstalk olarak adlandırılan bir etkiyi azaltmak üzere üretiliyor. Crosstalk rahatsız edici olduğu kadar 3D etkisini de azaltıyor. LCD ler piksellerinin sınırlı tepki süreleri nedeniyle her iki göz resimlerini yeterince hızlı değiştiremediklerinden iki resim arasında siyah resimler kullanılıyor. 4 alt-resim döngüsü 3D de her göz için 2D zirve parlaklık değerinin yüzde 25 i kadar parlaklık sonucunu doğuruyor. İkincisi, bu ışıgın ayrıca aktif gözlükteki LCD lerden geçerek göze ulaşması gerektiğinden her göz 2D zirve parlaklığının ancak yüzde 12.5 unu alıyor. Ölçülen gerçek değerler Tablo 1 dedir.

FPR Pasif Gözlük: FPR Pasif gözlüklü TV lerde de parlaklık azalmasının iki sebebi var: TV nin parlaklığı 2D de olduğu ile aynı kalıyor, fakat polarize gözlükler yatay piksel sıralarının yarısını engelliyor, bu yüzden her göz için 2D zirve parlaklığının yüzde 50 si sağlanabiliyor. İkincisi, Pasif gözlüklerin ışık geçirgenliğinin yüzde 80 civarında olmasından kaynaklanıyor. Sonuçta 3D modunda FPR Pasif gözlükler her göz için 2D parlaklığının yüzde 40 ını sağlayabiliyor – ki bu değer Aktif gözlüklerle sağlanan değerin kabaca 3 katına karşılık geliyor. Ölçülen gerçek değerler Tablo 1 dedir.




Tablonun son satırında görüldüğü üzere Aktif gözlüklerle Pasif gözlüklerle görülebilen parlaklığın 1/3 ü görülebiliğinden nispeten karanlık ortam aydınlatmasıyla izlenmesi gerekir.

Bir kaç ay önce 3D TV lerin parlaklık ölçümlerinin gerçekçi sonuçlar vermeyeceği, dolayısıyla bunun farklı 3D teknolojilerini karşılaştırmak için doğru bir yol olmayabileceğini iddia eden bir makaleye rastladım. Bu yüzden bu iddiayı test etmek üzere TV üzerindeki arka ışıklandırma ayarlarını 3D gözlükler ardından bütün ekranlar görsel olarak aynı parlaklığa erişecek şekilde ayarladım. Bütün TV lerin görsel parlaklık açısından eşit olduğunu düşündüğüm noktada TV lerin Lüminans değerlerini Spectroradyometre ve gözlükler yardımıyla ölçerek göz ve cihazlar arasındaki değer uyumluluğunu ölçtüm. İki durum arasındaki sadece yüzde 7 lik fark (Standart Sapma), Lüminans ölçümünün iki farklı 3D teknolojisinin karşılaştırılması açısından etkili bir yöntem olduğunu ispatladı.

Tvlerin parlaklıklarıyla ilişkili olarak bir önemli fark daha var – Samsung ve Sony nin Aktif gözlüklü TV lerinin odadaki herşeyin görüntüsünü eğer ortam çok karanlık değilse yansıtan ve TV görüntüsünü bozan parlak ekranları var. Denediğimiz FPR TV ler ise ortam aydınlık olduğunda yansımayı engelleyen ve TV izlemeyi kolaylaştıran mat ekranlara sahip. Üreticilerin hala parlak ekranları kullanması şaşırtıcı (bence aktif gözlüklerin sebep olduğu parlaklık kaybını daha az hissetmemiz için kullanıcıyı ortam ışığını kapatmaya teşvik etmek amacıyla bilinçli olarak yapılmış bir tercih. Aynı şekilde inanılmaz kontrast değerleri verdiği halde yeterince parlaklık üretemeyen plazma TV lerde ısrarla parlak ekranlar kullanılmasının nedeninin de bu olduğunu düşünüyorum. ÇEVİRENİN NOTU). Umarız ki Samsung ve Sony yakın gelecekte mat ekranlara geçerler…


Titreşim
Titreşim, gözün parlaklığın sabit olmayıp zamana bağlı olarak değişken olduğunu farketmesiyle oluşur. LCD TV ler 2D görüntüler oluştururken titreşim üretmezler çünkü sonraki piksel yenileme döngüsüne kadar pikseli sabit tutan TFT aktif Matriksi kullanırlar.

Aktif Gözlük – Resim Titreşimi: Aktif gözlüklü TV ler birkaç çeşit titreşime sebep olurlar. Gözlüklerdeki 120 Hz. de değişen LCD kapatıcılar nedeniyle her göz 60 Hz. de ışığın yarısını alır. "Doğru" koşullarda bir çok insan 60 Hz. ve hatta üstünde titreşimi alglayabilir. CRT monitörler 60 Hz. titreşimin en çok bilinen kaynaklarıdır. Hatta bu yüzden bir çok insan CRT lerini 75, 85 ve üstünde Hz ile çalıştırır. Kullanıcıların önemli bir bölümü aktif gözlüklerden kaynaklanan titreşimden bahsettiğinden 60 Hz titreşimi oldukça kesin sayılabilecek bir olgudur. LCD ler zamanın yüzde 50 sinde tamamen kapalıdır, açılma ve kapanma süreleri de düşünüldüğünde titreşim artar. Ancak TV parlaklığının ancak yüzde 25 i her bir göze ulaştığından titreşim etkisi daha da kötü bir hal alır. Bu yüzden Aktif gözlüklerden kaynaklanan titreşim CRT lerden daha etkili olmalıdır. Bu etkiler (tam olarak TV üreticilerinin kullanıcı kılavuzlarında yasal sorumluluk kabul etmediklerini söyledikleri etkiler) bir çok insan için (yazar dahil) görme rahatsızlıkları ve göz yorgunluğunun, bazı insanlarda da baş dönmesi ve diğer belirtilerin sebebi olan görünür resim titreşimine neden olurlar. Titreşimi farketmeyen insanların bile, titreşimden etkilenmeleri mümkündür. Bilincin farkedemediği bilinçaltı titreşim göz yorgunluğuna neden olabilir. Göz yorgunluklarının bir bölümünün Aktif gözlüklü 3D TV lerin sebep olduğu bilinçaltı titreşimden kaynaklandığına inanmak için geçerli sebepler vardır. 3D izlerken (ya da 2D) herhangi bir göz rahatsızlığına karşı uyanık olmak önemlidir.

Aktif Gözlük – Ortam Işığı Titreşimi: Elektrik ışığı normalde görünür titreşim üretmez çünkü elektrik hattındaki değişim frekansının iki katı hızla yani 120 Hz de değişir. Ne yazık ki bu aktif gözlüklerin kapanma frekansıyla aynıdır ve faz farklılıkları yüzünden görünür titreşime neden olurlar. TV izlenen alandaki Floresan ampuller titreşime neden olduğundan kapatılması gerekir. Sıradan ampuller daha az titreşim üretirler ancak bunları dimmer anahtarla kullanıyorsanız bunlar gelen elektriğin frekansını değiştirerek çalıştığından titreşim seviyesinin artmasına sebep olurlar.

3D Plazma TV ler Aktif gözlükler kullandığından ve LCD lerle aynı özellikleri taşıdıklarından titreşim konusunda yukarıda ulaştığımız sonuçlar onlar için de geçerlidir.

FPR Pasif Gözlük: FPR Pasif gözlüklü TV ler resim ya da ortam ışığı titreşimi üretmiyor çünkü ekrandaki resimler aynen 2D görüntüde olduğu gibi tazeleniyor. Açılıp kapanan ekranları olmadığından ışıktan etkilenmiyorlar. FPR TV ler titreşimsiz.

Titreşim 3D TV nin daha önceki denemelerinin başarısız olmasının önemli bir nedeni oldu, bir çok insan (yazar dahil) 3D TV ye bu nedenle sıcak bakmadı. FPR Pasif gözlüklerin sağladığı titreşimsiz 3D büyük bir avantaj. Sonraki bölümde Crosstalk ve sonra Netlik ve Çözünürlük konularını ve iki 3D teknolojisi arasındaki başka farkları inceleyeceğiz.




Sol-Sağ Crosstalk ve Ghosting
İyi 3D oluşturmanın en önemli kuralı açık ara sağ ve sol gözün kendileri için oluşturulmuş görüntüleri görmeleri ve diğer görüntüyü görmemeleridir. Bunun sağlanamaması durumuna Crosstalk denir. Rahatsız edici olmasının yanında 3D etkisini bozar ve sıfır parallaxı olan ve ana resmin paralaxıyla çelişen ikiz resimler oluşturduğundan göz yorgunluğuna neden olur. Yüksek parallaxı olan (İki resmi çeken iki kameranın "göz açıklığı" nın artırılarak 3D etkisinin arttırıldığı durum kastediliyor, bu terimi her çevirişimde açıklama yazmak istemediğimden tercüme etmeden kullandım ÇEVİRENİN NOTU) 3D etkisi yüksek bir görüntüde iki göze ait resimler belirgin ölçüde ayrı olduğundan ikiz resim oldukça uzak görünür. Normal dünyada olduğu gibi 3D etkisi daha hafif ve belirsiz olduğunda iki resim birbirine yakın olduğundan Crosstalk resmi bulandırararak 3D bilgisi ve derinlik etkisinin zayıflamasına neden olur. Crosstalk miktarı 3D gözlüğün arkasındaki bir Spectroradyometre ile ölçülebilir. Gözler arasındaki Luminans bulaşması miktarına Crosstalk Oranı denir – büyük oran daha iyidir. Crosstalk ve Ghosting en çok yüksek parallax ve kontrast değerleriyle ya da güçlü renk ayarlarıyla görünür ve rahatsız edicidir, ama aslında en çok küçük parallax değerlerinde görsel olarak kolayca farkedilemediğinden 3D etkisine zarar verir.

Seyir Açısı ve Pozisyonu kaynaklı Crosstalk ve Ghosting
2D de herhangi bir iyi kalite LCD TV ile çok geniş açılarda ve izleme pozisyonlarında kaliteli bir seyir mümkündür. Test ettiğimiz dört 3D TV de daha iyi panelleri olduğu için 2D TV lerden daha iyi sonuçlar verdi. Anneniz size TV yi yakından seyretmemenizi söylediğinde aslında ileriyi görüp 3D yi düşünmüş olabilir çünkü 3D seyrederken 3D görüntü, Crosstalk ve göz yorgunluğu çoğunlukla izleme açısı, pozisyonu ve mesafesiyle ilgili.

Seyir Mesafesi
Ekrana yaklaştıkça seyir alanı ve içinde-gibi deneyimi artar. Ama 3D seyrederken çok yakın oturmamalısınız. Bunu sonraki bölümde açıklayacağız.

En iyi izleme uzaklığı kişiden kişiye değişir ve aslında görsel olarak içinde-gibi olmakla göz yorgunluğu arasında bir uzlaşma gerektirir. Kendiniz için en doğru mesafeyi bulmalısınız ama genel olarak 3D etkinin fazlalaştırıldığı durumlarda ekrandan uzaklaşmalı ve bu etkinin daha belirsiz olduğu durumlarda yaklaşmalısınız. Bir çok 3D içeriği 2 metreden izlemekte sorun yaşamadım, ama bazı içerikler için 2.5 metre mesafenin göz yorgunluğunu azalttığını farkettim. Evde Tv izlemek için 3 metrelik mesafe muhtemelen herkes için iyi bir seyir mesafesi olacaktır.

Seyir Pozisyonları
3D izlemek için en iyi pozisyon ekranın ortasının göz hizanızda olduğu durumdur. En iyi 3D deneyimini ve en tatmin edici görüntüyü bu pozisyon sunar. Bu merkezden yatayda her iki yönde 30 derecelik açı 3D izleme açısından hala iyi bir kalite sunuyor.

Beynin 3D bilgiyi işleme şekli yüzünden farklı izleme açılarında oturan izleyiciler bir şekilde aynı 3D resmin farklı perspektiflerini görüyorlar. Bu etki derinlik hissinin yüksek olduğu resimlerde daha fazla oluyor. Bunu aşağıda daha detaylı inceleyeceğiz.

Dikey Seyir Açısı
Ekranın merkezi göz hizasıyla aynı yükseklikte olmadığında, örneğin TV şöminenin üzerine monte edildiğinden göz hizasından yüksekte kaldığında eğimi ayarlanabilir bir montaj aparatı kullanılarak ya da izleme mesafesi arttırılarak gözün ekrana dik ya da yakın bir açıyla bakması sağlanmalı, ayrıca Crosstalk etkisini hızlı bir şekilde arttırdığından yatay ve dikey izleme açılarının her ikisinin birden mevcut olması engellenmelidir.

Seyir Açısı ve Crosstalk
En iyi 3D seyir yatay ve dikey seyir açılarının sıfır olduğu, gözün ekranın ortası ile aynı yükseklikte olduğu durumda mümkündür. Bu durumda Crosstalk ve Ghosting mümkün olan en az miktardadır. Bir Spectroradyometre ile 3D gözlüklerin sağ ve sol lenslerinden 3D test görüntülerimize bakarak Crosstalk ölçümleri yaptık. Zıt göze sızan parlaklığı kullanarak hesapladığımız orana Crosstalk oranı diyoruz – büyük rakamlar daha iyi. Kontrast oranının 3D versiyonu. Tablo 2 ölçüm değerlerini gösteriyor.

Tipik yatay ve dikey seyir açıları için Tablo 2 de görüldüğü gibi Pasif gözlükler Aktif gözlüklerden daha iyi Crosstalk Oranı verdi ve daha iyi 3D görüntüleme ve daha az ghosting sonucunu verdi. Sonuçlar 0 derece dikey ve en azından 30 derece yatay (ölçüm aldığımız en yüksek açı) izleme açıları için geçerli. Sonraki bölümde açıklanacağı üzere bunu izleme testlerinde göz ile görmek de mümkün.

Dikey izleme açılarında ise Pasif gözlükler ancak Crosstalk un hızlı bir şekilde yükselmeye başladığı yaklaşık 20 dereceye kadar daha iyi sonuçlar verebildi. Daha büyük dikey izleme açılarında Aktif gözlükler daha iyi performans verdi.

FPR Seyir Pozisyonları ve Mesafeleri
FPR TV lerin 2D izleme için önemli olmayıp 3D izlerken geçerli olan bazı sınırlamaları var. Bu sınırlamalar normal 3D izlemeyi etkilememekle birlikte bunların neler olduğunu bilmek önemli. 3D TV izlenirken göz seviyesinin ekranın üst ve alt sınırları içinde kalacağı yüksekliğe göre izleme mesafesi, TV montaj yüksekliği vs ayarlanmalı. Ayrıca aşağıda açıklayacağımız 3D Resim birleştirme olgusunun doğru şekilde oluşabilmesi için TV 2 metreden daha yakın mesafeden izlenmemeli. Uyum zorluğu nedeniyle göz yorgunluğuna neden olacağından zaten bu mesafeden yakın seyredilmemesi gerekir.




FPR Black Matrix Görünmüyor
FPR LCD lerin ekrana yerleştirilen mikropolarizerin doğru hizalanması ve izlenebilir dikey açının arttırılması amacıyla bitişik satırları arasında daha fazla boşluk vardır. Bu bütün LCD panellerde olup bütün pikselleri saran Black Matrixin FPR panellerde biraz daha kalın olarak üretilip kullanılmasıyla sağlanmıştır. Bazı yazılarda normal LCD lerde görünmeyen bu matriksin FPR panellerde gözle görünür olduğundan bahsedildiğini gördüm. Bu yüzden ölçerek bu meseleyi çözmek istedim…

0.1 mm hassasiyete sahip yüksek güçlü bir büyüteç kullanarak pikselden piksele mesafeyi 0.55 mm ve black matriksin kalınlığını 0.20 mm olarak ölçtüm. Bu durumda FPR panelin black matriks kalınlığı kabaca bir pikselin yüzde 36 sı kadardır ve bu kalınlık bir pikseli oluşturan 3 alt-pikselin kalınlığına yakın bir değerdir. Testteki bütün TV lere 60 cm den daha yakından baktığımda alt-pikselleri görebildim, ancak mesafe 80 cm e çıktığında bunları görmem mümkün olmadı. Yani 3D ve 2D izlerken 2 metre mesafeden herhangi bir TV nin alt-piksellerini ya da black matriksini görmemiz mümkün değildir.

Baş Eğimi Kaynaklı Crosstalk ve Ghosting
2D TV izlerken başınızı istediğiniz şekilde yatırabilirsiniz ve resim baş eğiminizden etkilenmez. 3D gözlüklerle izlediğinizde ise resimdeki parlaklık ve Crosstalk değerleri başınızı ne kadar yatırdığınıza bağlı olarak değişir. Aşağıda baş eğiminin 3D görüşe ve derinlik algısına etkilerini açıklayacağız. Elbette en iyi sonuçlar baş eğiminin 0 derece olduğu durumlarda alınıyor. Parlaklık ve Crosstalk oranı için ölçülen değerler Tablo 3 dedir.

Aktif Gözlük: Samsung ve Sony'nin aktif gözlüklerinin baş eğimi performansları arasında önemli oranda fark var. Sony gözlüklerde eğimle birlikte Crosstalk hızlı bir şekilde artıyor – 15 derecelik baş eğimiyle birlikte Crosstalk oranı yüzde 76 düşüşle 59 dan 14 e düşüyor. (yazıyı başından beri dikkatli bir şekilde okuyanlara açıklamak gereksiz ancak hesaplama yöntemi göz önüne alındığında Crosstalk un değil ama Crosstalk oranının yüksek olması tercih edilen durum. Crosstalk Oranı gözlerden birinin diğer göze ait resmi görmemesi durumu için kullanılıyor. Oran bir göz için doğru olan resmin parlaklığına o göz için yanlış olan resmin parlaklığı nedeniyle eklenen toplam parlaklığın doğru göz için olan resmin parlıklığına bölünmesiyle bulunduğundan örneğin yukarıdaki cümledeki 59 durumunda yanlış resmin doğru resmin 59 da 1 i kadar görünür olduğu anlatılıyor. Bu oranın düşüşü yanlış göz için olan resmin gözün gördüğü alanı doldurmaya başlaması anlamına geliyor. ÇEVİRENİN NOTU) 45 derece eğimde her iki göz eşit oranda her iki resmi görüyor, 90 derecede ise resimler yer değiştirdiğinden 3D derinlik algısı tersine dönüyor. Diğer yandan Samsung gözlüklerle açı artıkça Crosstalk oranı daha yavaş düştüğü halde 3D parlaklık azalıyor.

FPR Pasif Gözlük: FPR Pasif gözlüklerle 90 dereceye kadar parlaklık değişmeden kalırken, Crosstalk oranı 45 dereceye kadar iyi derecede kalıyor. Değerlerin düştüğü noktada bile aktif gözlüklerin baş eğimsiz performansından bile daha iyi sonuçlar veriyorlar. Aslında pasif gözlükler 90 dereceye kadar iyi sonuçlar vermekle birlikte 3D görüş 45 dereceden sonra kaybolmaya başlıyor. Bunun sebebi baş eğilirken beynin ekranda gördüğü parallax hattının da gözlerle birlikte eğilmesini beklemesi. TV yatay 3D parallax ürettiğinden derinlik algısı bozuluyor ve 90 derecede yatarken sadece 2D resim görülüyor.






3D GörüntüIeme, Çözünürlük ve Netlik Seyir Testleri
Şimdiye kadar 3D teknolojisi ve ölçümlere odaklandık. Fakat esas önemli olan bu 3D TV lerin ikna edici, rahat, keyifli ve yüksek kaliteli 3D görüntüleme ve seyir deneyimi sunup sunamadıkları. 3D görüş aslında beyinde gerçekleştiğinden cihazlar bizi daha ileriye götüremezler ama yine de 3D görüntülemenin titizlikle seçilmiş 3D içeriğin seyredilmesiyle objektif olarak değerlendirilmesi mümkündür. Dahası bunların bazıları aşağıda açıklayacağımız üzere ölçülebilir de.

3D Görüntüleme
3D görüntüleme için geniş bir 3D blu-ray arşivi ve DisplayMate tarafından hazırlanmış bilgisayar temelli bazı 3D test görüntüleri kullandık. 3D izleme için tavsiyeler bölümü ndeki tavsiyelerimize uyarak, bir düzineden fazla film izledik: aksiyon (Avatar, Tron Legacy, ve Alice in Wonderland – tümü prodüksiyon sonrası eklenmiş 3D efektler içeriyor), IMAX belgeselleri (Space Station 3D, Hubble 3D, Grand Canyon Adventure 3D, Deep Sea 3D, ve The Ultimate Wave: Tahiti 3D), animasyanlor (Despicable Me 3D, Legend of the Guardians 3D, ve Open Season 3D). Ayrıca 3D Aquarium ve Sports Illustrated Swimsuit 3D yi de izledik.

3D gerçekçiliği ve resim kalitesini test etmek için çok az efekt içerdiklerinden ve doğal 3D ye en yakın olduklarından IMAX belgeselleri en iyi kaynaktı. Avatar testimizi izlemeye gelen insanlar tarafından en çok istenen film oldu. Despicable Me deki roller coaster sahnesi herkes tarafından tekrar tekrar izlenmek istendi.

Bütün TV ler 3D görsel efektleri ve resimleri oluşturmakta oldukça başarılı olurken aynı zamanda önceki bölümlerde açıkladığımız sorunları da sergilediler. Aktif gözlükler pasif gözlüklere kıyasla görünür oranda titreşim, Crosstalk ve Ghosting oluşturdular. Sony gözlükler baş eğimine karşı o kadar hassastı ki 3D TV seyretmek için kabul edilebilir olmadıklarına karar verdik.

3D Perspektif Görsel Effekt
3D TV lerde bizi en çok etkileyen görsel etki ekrandaki 3D resme izleme pozisyonunun değişiminin etkisi oldu. Ekranda sabit bir 2D resim varken ekran önünde sağdan sola yürürseniz ekrandaki resim sabit kalır. Ama aynı şeyi sabit bir 3D resme bakarken yaparsanız resim neredeyse holografik bir hal alıyor ve beyin siz hareket ettikçe sürekli olarak ekrandaki resmin perspektif geometrisi üzerinde çalışıyor. Sonuç olarak farklı pozisyonlarda oturan insanlar aynı 3D resmin farklı perspektif geometrilerini bir şekilde görüyorlar. Bazen sanki pozisyonunuzu yeterince değiştirirseniz arkada olup göremediğiniz bir nesneyi görebilirmişsiniz izlenimine kapılıyorsunuz. Tabii ki bu asla olmuyor.

Bu etkinin en sevdiğim örneklerinden biri IMAX Space Station 3D, 10:47 de. Resmi dondurup seyir pozisyonunuzu ±45 değiştirirseniz hareketinizle perspektif geometrisinin inanılmaz değişimini görebilirsiniz. İki mükemmel örnek daha 22:18 ve 33:17.

3D Görüntüleme ve 3D Resim Kalitesi
IMAX Space Station 3D 10:47 deki resim FPR TV lerin pasif gözlüklerle sağladığı üstün 3D görüntüleme ve 3D resim kalitesinin güzel bir örneği. Pasif gözlüklerle temiz, gerçekçi ve net 3D görüntülerle tam da uzay istasyonundaymışsınız hissini yaşıyorsunuz. Farkedelir hiç bir kusur olmadan iyi 3D detaylar ve kontrast veriyorlar. Aktif gözlüklerde ise çok miktarda crosstalk oluşuyor. Büyük ölçekli olduğunda ghost oluşturup zayıf 3D kontrast sonucunu doğururken küçük ölçekli olduğunda 3D resmin kenarlarını bulandırarak resmin sahte görünmesine neden oluyor – gözlüklerin sebep olduğu rahatsız edici titreşime ek olarak. Görsel kalite farkları aynı görüntüyü gösteren farklı teknolojiye sahip iki TV nin yan yana izlenmesi ile daha da belirgin hale geliyor – Pasif gözlüklü FPR TV ler aktif gözlüklerden daha iyi 3D görsel resim ve 3D izleme deneyimi sunuyorlar.

3D Netlik ve Çözünürlük
Dah önce bahsettiğimiz gibi geniş ölçekli 3D görsel efektler bütün 3D teknolojileri için oldukça kolay. Resim detaylarına ve küçük parallaxa dayalı belirsiz 3D etkisi oluşturmak ise teknik açıdan zorlayıcı. Her iki teknolojinin de kendi zorlukları var: Aktif gözlüklü 3D TV lerde hızlıca açılıp kapanması gereken LCD gözlük camlarının sınırlı tepki süreleri detayları ve 3D etkisini azaltan küçük ölçekli Crosstalk oluşturuyor. Pasif gözlüklü 3D TV lerde ise problem her gözün resmin 1080 satırının yarısını alması. Öncelikle teknik olarak çok ilginç ve çoğunlukla yanlış anlaşılan bu konuyu ele alacağız.

FPR Çözünürlük ve Resim Birleştirme
FPR TV ler her göze sadece 540 satır ulaştırdığından, neden bir çok insanın (ve bazı değerlendirme yazarlarının) FPR teknolojisinin HD 1080p çözünürlüğün sadece yarısını sunduğu sonucunu çıkardığını anlamak kolay. Pasif gözlüklerle bir FPR TV ye yaklaşıp ekrandaki tek ve çift satırlar arasındaki boşlukları gördüğünüzde bu kanı kolayca kendisini kabul ettirebiliyor. Ancak TV yi satırları ayırt edemediğimiz bir mesafeden izlediğimiz ve beynin her iki göze ulaşan resimleri Resim Birleştirme adı verilen bir yöntemle işleyip gördüğümüz tek bir 3D resim oluşturduğunu bildiğimizden mesele bu kadar basit değil. Bir çok kişi bu meseleye fazlasıyla takılıp bunun ötesinde gerçek 3D görüşte aslında neler olmakta olduğunu anlamıyor görünüyor.

FPR dikey çözünürlük ve netliğin arkasında yatan teori ve temel prensip 3D TV resimlerinin sadece yatay olarak aynı hizada ama birbirinden birbirinden uzak yerleştirilmiş iki kamera ile çekilmiş olması, dolayısı ile sağ ve sol göz resimlerinin dikey içeriğinin aynı olmasıdır. Bu yüzden sağ ve sol göz resimlerini birleştirerek aslında gördüğümüz tek bir 3D resmi oluşturmak için beyne gereken bütün dikey çözünürlük ve parallax bilgisi ekranda olduğundan gerçekte kayıp bir bilgi yoktur. Yani izleme mesafesi eksik satırları ayırt edebilecek kadar yakın olmadığı sürece beyin sağ ve sol göz resimlerini birleştirip tek bir 1080p 3D resim oluşturabilir. Dikkat edilmesi gereken bir detay da aslında her iki göz için tamamen eşit iki tek-çift ve çift-tek satır çifti olduğu ve TV nin bu satırları tazeleme hızı kadar hızla değiştirdiğidir. Bu aynı zamanda her görüntüden faydalanılarak resim bozulmasının önüne geçileceği anlamına gelir.

Teorisi bu ama şimdi de ne kadar doğru ve net resimler üretilebildiğini test etmeliyiz. Bu, cihazlar ya da kameralarla denenemez – sadece gözle anlaşılabilir – ama objektif olarak ölçülebilecek sonuçlar verecek şekilde ve herkesin evde tekrarlayarak 3D görüntüleme ve netlik konusundaki sonuç ve çıkarımlarımızı onaylayabileceği analitik ve sistematik bir yolla yapılabilir. Şöyle ki …




3D Netlik ve Çözünürlük Seyir Testleri
FPR resim birleştirmede dahil 3D netlik ve çözünürlüğü denemenin en iyi yolu, titizlikle seçilmiş 3D içeriği farklı TV lerde seyrederek karşılaştırmak ve ölçmektir. Kullandığımız metoda Ters Görüş Testi denir. Standart görüş testinde belirli bir mesafeden karttaki ne kadar küçük yazıları okuyabildiğiniz ölçülür. Biz ise belirli bir mesafeden 3D TV üzerinde 3D resimdeki ne kadar küçük bir yazıyı okuyabildiğimize bakarak TV nin resim netliğini anlayacağız.

IMAX Space Station 3D de 3 ve 5mm yüksekliğinde, ekranda 1080p full HD çözünürlükte 6 ile 10 piksele karşılık gelen 14 okunabilir yazı bulduk. Resim Birleştirme doğruysa bu küçük yazıları pasif gözlüklerle okuyabilmemiz gerekirdi. Ama bazılarının iddia ettiği gibi pasif gözlükler çözünürlüğün sadece yarısını sağlıyorsa FPR TV lerde bu yazıları okuyayamacaktık.

Testler herkes tarafından yapılabilsin diye Tablo 4 te okumaya çalıştığımız yazıların disk üzerindeki zaman damgalarını, metni, yazının ekrandaki piksel yüksekliğini, PFR pasif gözlüklerle okunup okunamadığını ve en net ve en okunabilir resimleri hangi teknolojinin sağladığını yazdık. Bütün testler tavsiye edilen en yakın izleme mesafesi olan 1,80 metreden yapıldı.

14 durumda da yazılar PFR pasif gözlüklerle okunabildi. Bu kesinlikle pasif gözlüklerin Resim Birleştirme sayesinde tam 1080p çözünürlük sağladığını doğruluyor. Tekrar edelim, bazılarının iddia ettiği gibi Pasif gözlükler yarı çözünürlük sağlasaydı bu küçük yazıları okumamız mümkün olmazdı. Yani yarı çözünürlük iddiaları kesinlikle yanlıştır – vesi, eğeri, aması yok!

Daha ilginç olansa bütün durumlarda pasif gözlüklerin aktif gözlüklerden daha net, okuması daha kolay ve daha ince detaylara sahip resimler vermesiydi. Pasif gözlükler aynı zamanda önemli ölçüde daha iyi ve inandırıcı 3D görsel deneyimi sundular.

Aynı zamanda tekrar tekrar 3D modu açıp kapatarak ve gözlükleri takıp çıkararak 2D ve 3D netliklerini karşılaştırdık. Bütün durumlarda 2D netliği 3D netliğinden daha iyiydi ancak aradaki fark pasif gözlüklerde aktif gözlüklerle olduğundan daha azdı, ki bu durum da Resim Birleştirme sayesinde pasif gözlüklerin full 3D 1080p çözünürlük ve daha iyi görsel netlik sağladığına dair yukarıda ulaştığımız sonuçları destekliyor.

Bazı değerlendirme yazarları 3D TV leri bizim yaptığımız gibi gerçek 3D görsel performansı ile değerlendirmek yerine sağ ve sol kanalları birleştiren ekran donanımlarını analiz ederek denemeye çalışmışlar. Bu durum 3D görme, Resim Birleştirme sayesinde aslında beyinde gerçekleştiği için yanlış sonuçlara ulaşılmasına neden olur. Ekran testlerine güvenen değerlendirme yazarları ve analistler aslında kafalarını kuma gömmüşler, ağaçlara bakmaktan ormanı göremez olmuşlar ve gerçek insan 3D görüşüne uygulanamayacak sonuçlara ulaşmışlardır!




Evde Kolayca Kendi 3D Görsel Netlik Testlerinizi Yapabilirsiniz!
Çıkarımlarımızı bir çok sağlam kanıtla destekledik ama bir 3D Blu-ray player kullanarak yaptığımız netlik testlerini herkes evde de yapabileceğinden bizim sözümüze inanmanıza gerek yok.

FPR İle 3D Resim Birleştirmenin İşe Yarayamayabileceği Durumlar
FPR 3D Resim Birleştirme izlediğimiz filmlerin neredeyse tamamında gayet iyi işliyor, ancak çalışmadığı ve görünür resim bozulmasına neden olduğu durumlar da var. Bu genel olarak kabul edilebilir bir durum, çünkü bütün teknolojilerin bazı sınırları vardır.

3D Resim Birleştirme beynin gözleri kamera parallaxıyla eşleştirmesi için yetersiz kalan resim içeriği varsa işe yaramayabilir. FPR de bu durum yüksek kontrastta ve resimde neredeyse yatay ve çok ince çizgilerden oluşan resimler ekranda olduğunda gerçekleşiyor. Örneğin, IMAX Space Station 3D de ara ara güneş panelleri neredeyse yatay olarak göründüğünde kenarlarındaki ince beyaz çerçevelerde resim bozulmaları oluşabiliyor, aynı durum mekik kapısındaki ince beyaz kablolar için de geçerli – her ikisi de uzayın siyahlığı ile yüksek kontrast oluşturuyor. Örnekler güneş paneli için 3:37 ve 6:52 de ve kablolar için 3:10 ve 11:20 de görülebilir. Yine de bütün bu durumlarda kırık-bozuk hatlar durumu özellikle görmeye çalışmıyorsanız neredeyse farkedilmiyor.

Benzer sebeplerden dolayı FPR yapay olarak oluşturulmuş çizimler, tablolar gibi çizgilerin tek pikseli kapladığı ve beynin sağ ve sol göz resimlerini birleştirebilmesi için yetersiz içeriğe sahip resimlerden daha çok doğal fotoğrafik ve video içeriğini görüntülerken daha başarılı sonuçlar veriyor. Diğer yandan fotoğrafik içerik bolca görsel ipucu barındırdığından FPR bütün fotoğraflar, videolar ve filmlerle gayet iyi sonuçlar veriyor.

3D TV İzleme Önerileri
3D TV izlerken göz ağrısı ve yorgunluğunu ortadan kaldırarak TV izleme konforunuzu arttıracak bazı basit adımlar mevcut. Bir çoğu 2D izleme için de geçerli.

Pozisyon: TV nizin merkezini mümkün olduğu kadar göz yüksekliğinize göre ayarlayın. Mümkün olmadığı durumlarda eğimi ayarlanabilir montaj aparatı kullanın. Temel prensip gözünüzden TV nin merkezine uzanan hattın TV ile yaptığı açıyı sıfıra yakın tutabilmektir. TV nin pozisyonunu ayarlayarak ya da örneğin perdeleri kapatarak TV den yansıyan oda ışığı, pencere ya da güneş ışığını kontrol altına alın.

Ortam Işıklandırması: Ortam ışığının çok parlak olmamasına dikkat edin – resmi ve 3D görüntüyü silikleştirir – ama bütütn ışıkları kapatarak çok karanlık olmasına da sebep olmayın çünkü görüş alanınındaki fazla kontrast göz ağrısına sebep olur. Televizyon etrafında gizli aydınlatma olması en iyisidir. TV nin yerini değiştirerek ya da ışığı kısarak veya kapatarak ekrandan yansıyan ışığı engelleyin. Aktif gözlükler kullanıyorsanız floresan ışıkları kapatın ya da led veya normal ampullerle değiştirin.

Ayarlar: TV nizin menüsünden bazı ayarlar yapın. En önemlileri Arka Işık Parlaklığı ve Renk ayarlarıdır. İzleme koşullarınıza ve rahatınıza en uygun ayarları bulun: ne çok yüksek, ne çok alçak… Arka Işık parlaklığını sonuna kadar kısıp yeterli gelene kadar arttırarak başlayın. TV ler çoğunlukla gece izlemesi için çok yüksek olan ve gözü zorlayan parlaklıklara ayarlıdır. Aşırı zengin renkler de gözü yorar, maksimum rahatınız için ayarlayın.

3D İzlerken:
1. TV ye çok yakın oturmayın – en az 1.80 metre. Göz ağrısı ya da göz yorgunluğu hissederseniz uzaklaşın. Özellikle 3D izleme için uygun göz yüksekliği ve seyir açısı önemli.

2. Karanlıkta 3D izlemeyin. 3D görüntüleri izlemenin gözünüz için kolay olması için doğru odak uzaklığında kalabilmek için TV nin çerçevesini görebileceğiniz kadar oda aydınlatması olmasına dikkat edin.

3. Odak dışı nesnelere odaklanmaya çalışmayın. Gözleriniz otomatik olarak odaklanmaya çalışıp odaklanamayacağından göz ağrısı oluşur.

4. İzlediğiniz ekrandan dışarı çıkan yoğun 3D efektlerin miktarını gözleri ağrıtacağından sınırlayın. Bunlar fazla miktarda olduğunda TV ye daha uzak oturun.

5. Crosstalk miktarını arttıracağından yatay ve dikey izleme açılarının aynı anda olmamasına dikkat edin.
10 yıl
Türksat abonelik iptalleri hakkında
Arkadaşlar merhaba,

Türksat ürünlerinin iptal başvurusunu İstanbul Avrupa Yakası Şişli civarlarında nerde yaptırabiliyoruz?

Teşekkürler.
10 yıl
Windows 7 Ultimate Üzerinden CDsiz Home Premium Kurmak
Başlıkta da belirttiğim gibi acaba Win 7 Ultimate üzerinden, CD'ye ihtiyaç duymadan Home Basic sürümü kurmak mümkün müdür? Masaüstünde adam etmeye çalıştığım donanımımda maalesef CD- Rom bozuk ve şu an gidip bir yerden temin etmem zor. Eğer içerden sistem yükseltme gibi bir sistem indirgeme yöntemi varsa anlatırsanız sevinirim.

Neden Ultimate'ten home basic'e inmek istediğime dair sorular gelecektir diye ben şimdiden yazayım. Bu PC'ye taktığım ekstra 1TB HDD içinde Ultimate sistem yüklüyd ve benim işletim sistemi kurmama gerek kalmamıştı ancak Pentium D işlemci ve 2 GB ram ile pek verimli olmadı. Oyunlarda ve videolarda takılmalar had safhada ve çoğu zaman CPU %100'de çalışıyor.

Bu şekilde bir indirgeme yapmak mümkün müdür, değil midir? Mümkünse nasıl yapılır?
10 yıl
Şişli Merkez Mahallesi / Superonline Fiber
Selamlar, belirttiğim yerde Superonline Fiber hizmeti kullanan var mı? Bağlantılarından maksimum hızı alıyorlar mı?
10 yıl
Mini Fırın Tavsiyesi
Merhabalar,

Bu aralar bir tane mini fırın almak istiyorum. Maksimum iki kişilik yemek yapacak küçük birşey olması tercihtir, mutfakta pek fazla alanım yok zaten. Temizlemesi kolay olsun, kaliteli olsun, üzerinde 1-10 arası rakamlar değil dereceler olsun, kolay bozulmasın. Neler tavsiye edersiniz?
10 yıl
Vodafone 547, 945 - Turkcell T10, T20
Selamlar herkese,

Bana bu telefonlar ile ilgili kısa bilgiler verebilecek birisi var mıdır? Ne zaman piyasaya çıktılar, birbirlerinden farkları nedir vs vs.
10 yıl
Vodafone 547, 945 - Turkcell T10, T20
Selamlar herkese,

Bana bu telefonlar ile ilgili kısa bilgiler verebilecek birisi var mıdır? Ne zaman piyasaya çıktılar, birbirlerinden farkları nedir vs vs.
10 yıl
Cevaplanan Mesajlarım
Merhaba,

Bu bölüme 5 ya da 10 saniyede bir auto refresh seçeneği getirilebilirse çok iyi olur düşüncesindeyim. Zorunlu olmayabilir, isteyen seçebilir auto refresh olmasını isteyen seçmez. Bu şekilde sürekli yenilemek zorunda kalmayız sayfayı.
10 yıl
Bugün doktora görüşmem var
Beyler bugün doktora görüşmesine gideceğim. Traş oldum, KK gömleğimi giydim, zaten yakışıklıyım sorun yok o konuda. Herşeyim hazır. Son dakika tavsiyeleri var mıdır?
10 yıl
LAN üzerinden müzik streaming
Selamlar,

Ben sadece bir kişiye radyo yayını yapmak istiyorum. Tam radyo yayını olmuyor tabii bu sadece iki kişi aynı müzikleri simultane dinlemek istiyoruz. LAN üzerinden bağlıyız. Bayağı araştırdım ancak işe yaramadı internetten bulduğum hiçbir şey. Winamp üzerinden olur, Media player üzerinden olur hiç farketmez. OS ler Windows 7, biri 32 diğer 64 bit.

Yardım ederseniz çok sevinirim.
DH Mobil uygulaması ile devam edin.
Mobil tarayıcınız ile mümkün olanların yanı sıra, birçok yeni ve faydalı özelliğe erişin.
Gizle ve güncelleme çıkana kadar tekrar gösterme.